De wherry


Toerboot

De toerboot in Nederland bij uitstek is de wherry. Het boottype is afkomstig uit Engeland en afgeleid van de Thames skiff. Het is een overnaadse roeiboot met één of twee roeiers en plaats voor een stuurman/vrouw en naast hem of haar een passagier. De originele Thames skiffs heten in Nederland scheehouten wherry’s.

De Thames skiff is een roeiboot die rond 1860 in Engeland ontwikkeld is om aan de vraag naar vrijetijdsboten te voldoen die makkelijk te roeien waren. De huid is meestal gemaakt van mahonie en soms ook cederhout op gezaagde steekspanten van eikenhout. De roeiers zitten op vaste banken – dus niet op rolbankjes zoals in nieuwere boottypen.
Het zijn vrij brede boten, de riemen rusten op de boorden van de boot tussen scheehouten, de boten hebben geen outriggers. De meeste nog overgebleven originele Thames skiffs zijn eind 19e, begin 20e eeuw gebouwd. Het zijn luxe roeiboten met bladgouden versieringen, kussens van Velours d’Utrecht en een loper op de vlonders.

De voorganger van de Thames skiff is de Thames wherry.


Scheehout

Het scheehout is een onderdeeltje van de boot dat ervoor zorgt dat er niet te veel kapot gaat als een roeier een misslag maakt. Het zit waar de riem op de rand van de boot rust. Bij een misslag breekt het scheehoutje af, waarna het makkelijk te vervangen is.


Ook om te zeilen

Als accessoire was het mogelijk de Thames skiff ook geschikt voor zeilen te laten maken. Men zag dat daarvoor vooral in Nederland belangstelling was.
Er zijn veel Thames skiffs geëxporteerd, vooral naar Nederland en Argentinië – de aantallen zijn onbekend -, en varianten zijn veel in Nederland gebouwd.
Ook in Frankrijk en Zwitserland zijn soortgelijke boten gebouwd.

Zeilwedstrijd op de Spiegelpolderplas, 2016

Tekening van een Thames skiff

De afbeelding hieronder laat zien hoe een originele Thames skiff, zonder zeilvoorziening, in elkaar zit. Het gaat hier om een single wherry, geschikt voor één roeier en één of twee stuurlieden.

Plezierboten in Boulter’s Lock, Thames, eind 19e eeuw
Club de Ragatas La Marina, Tigre, Argentinië
De werf van botenbouwer Messum’s in Richmond on Thames, met Thames wherry’s op de stroom